 |
 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 
|
|
Malta 01-09-2005 Wie hier als toerist komt, kijkt in het wijkje Valletta, bezoekt wat musea en gaat naar de oude tempels die nog stammen uit de tijd voor de Egyptenaren. Wij doen dat niet. Onze host Maria neemt ons 's avonds mee naar een Senglea. De kinderen spelen hier laat op de avond nog op straat, Maltezen zitten in hun vaste kroegen een biertje te drinken. Iedereen kent elkaar hier, zo zegt ook Etienne, de man waarmee ik in een van die kroegen in gesprek raak. Hier merk ik voor het eerst hoe verdeeld Malta is. 'Als mijn oom op bezoek komt,' vertelt Etienne, 'verstop ik mijn krant l'orizzont. Ik ben van de Arbeiderspartij, en hij is van de Nationalistische partij. We zouden meteen ruzie krijgen als hij mijn krant zou zien liggen en las wat erin staat.' Door de krant te verstoppen wordt de lieve vrede in de familie bewaard. Het lijkt een merkwaardig verhaal, maar na een aantal dagen hier weet ik beter. Hoewel er geen stemplicht is, is de opkomst voor verkiezingen gemiddeld 96 procent. Iemand vertelt me dat de Maltezen niet goed zijn in voetbal, maar des te beter in politiek. Door een ingewikkeld districtenstelsel zijn er slechts twee partijen die elkaar meer zwart maken dan werken aan de opbouw van het land. Veel Maltezen mijden alles wat met de andere partij te maken heeft. Ze lezen hun eigen politiek gekleurde krant, kijken naar de tv-zender van de partij en luisteren naar de partijradio. Mijn bargenoot Etienne maakt deze analyse niet, maar ook hij denkt in wij en zij. 'Maria zegt dat ze hier vandaan komt,' begint hij. 'Dat zal best zo zijn, maar ik heb haar hier nog nooit gezien. Dat zie je heel veel. Toen het hier echt een sloppenwijk was, kwam niemand hier. Mijn ouders kochten een huis aan het water voor 8000 Maltese Lira (een kleine 20.000 euro). Dat kan nu wel een miljoen waard zijn. Mensen uit het rijke gedeelte van Malta hebben ontdekt hoe mooi het hier is. Tien jaar geleden had Maria jullie hier nooit mee naartoe genomen. Nu wel. Nu komen rijke mensen hier een huis, maar ze komen niet naar de kroeg. Iedereen kent elkaar hier, maar die rijke mensen laten zich niet zien. Inmiddels kunnen wij hier geen huis meer kopen, te duur. De boekhandelaar die ik gisteren een uur of twee gesproken heb, bevestigt het verhaal. De mensen in het noord-westen van Valletta, de rijken in St. Julian's en Sliema, kennen elkaar als ze over de boulevards daar flaneren. En de mensen in het zuiden, bij Vittoriosa, Senglea en Kalkara, die zien elkaar ook op straat. Maar als iemand van de ene plek op de andere plek zou gaan lopen, zou hij niemand kennen. Het zijn twee werelden, zegt hij. Het jongerenuitgaanscentrum bij Paceville is er voor iedereen. Jongeren uit alle wijken komen erheen. 'Maar als je goed kijk,' zegt de boekhandelaar, 'dan zie je dat ze in verschillende café's zitten. Ze dragen dezelfde kleding, maar echt mengen doen ze niet.' Rijk en arm zijn niet de belangrijkste kenmerken. De rijkere upper- en middle class spreekt Engels, de anderen spreken Maltees. Zoals we in Brussel zagen dat je Frans- en Vlaamstalige kroegen hebt, zo is hier het verschil in kroegen ook via de taal te verklaren. De kinderen van de boekhandelaar spreken niet eens meer Maltees, zegt hij beschaamd. Ze zaten op de enige experimentele school waar jongens en meisjes samen les hebben. Hier in Malta heb je jongens- en meisjesscholen, tot zestien jaar oud. Daarna mengt het pas. Onze host Maria d'r ogen gaan stralen als ze erover vertelt. 'Er ging een wereld voor me open!' Toch zullen de kinderen van de boekhandelaar het hier lastig hebben. Wordt op de lagere en middelbare school veel Engels gebruikt, alleen al omdat de meeste boeken Engelstalig zijn, de universiteit kent als voertaal het Maltees. 'Op de universiteit schamen veel studenten zich ervoor Engels te praten,' vertelt de boekhandelaar. Zijn kinderen zullen hoogstwaarschijnlijk in het buitenland gaan studeren. Voor onze boekhandelaar is het belangrijkste verschil tussen de Engels- en Maltees sprekenden dat de Engels sprekenden de wereld inkijken, Malta willen ontvluchten, terwijl de Maltees sprekenden juist naar Malta kijken, de wereld willen ontvluchten. Alsof zijn woorden een bevestiging nodig hebben komt de eerste vrouwelijke buschauffeur van Malta de winkel binnen. 'Ik wil de problemen niet zien, ik sluit liever mijn ogen ervoor' zegt ze. 'Ik wil kijken in een rozentuin, daar mijn eigen leventje leiden.' De winkelbediende Marie-Lou beaamt het. De boekhandelaar loopt naar buiten voor een sigaretje. Als we de boekhandel om half acht sluiten - te laat, we waren de tijd allang vergeten - en de man me een lift naar huis geeft, vertelt hij in de auto dat hij net is als de twee vrouwen, dat hij oogkleppen op heeft. Ik ontken, hij is meer een observer. Hij doet er allemaal niets aan, maar hij kijkt nadrukkelijk, analyseert en wil weten hoe de wereld in elkaar zit. Hij beaamt het. Dan vraag ik hem of hij wel eens overwogen heeft Malta te verlaten. Hij moet even nadenken, en zegt dan dat hij zich heel vaak heeft afgevraagd waarom hij op Malta blijft. Het is niet zijn boekhandel die hem hier houdt. Het is zijn verbondenheid met Malta. 'Ik hou van dit land. Van al zijn geschiedenis, van al zijn fouten. Als ik in de Alpen naar een berg of vallei kijk, vind ik het mooi. Maar het leeft niet. Ik voel er niets bij. Dat is hier anders. Als ik op Malta naar een rots kijk, sidder ik. Ik voel dat ik bij die rots hoor, de verbondenheid.' Iedereen voelt zich hier door en door Maltees. En dat terwijl vrijwel iedereen hier geïmporteerd is. 'Frans, Italiaans, Engels, Arabisch, je kunt het zo gek niet verzinnen,' zegt de boekhandelaar en trekt een dik boek uit de kast waarin de afkomst van elke achternaam uit het Maltees telefoonboek wordt besproken. En ondanks al die tegenstellingen zijn ze, voelen ze zich allemaal door en door Maltees. Het is misschien wel de enige overeenkomst, dat diepgewortelde gevoel Maltees te zijn.
print dit artikel | mail dit artikel |
|
Malta
Sterke thee met melk Maltezen zijn zich sterk bewust van hun eigen cu... Land, stad of dorp? Luxemburg was klein. Evenals Slovenië, Estl... Zoek de overeenkomsten Wie hier als toerist komt, kijkt in het wijkje V... Onzekerheid is onze enige zekerheid Malta. We zijn er. Zonder bus, en dus worden we... Europe! Part Two Maandagochtend. We zitten op een hogesnelheidsbo... ff voorstellen... Joeri! De meeste kennen Joeri al, maar hier stelt hij z...
Joeri Oudshoorn
 Joeri is een nachtbraker en de eigenaar van hét busje. Hij duikt in elke Europese hoofdstad in een rivier. Hij is ook de enige reiziger die álle 25 Europese lidstaten bezoekt! Meer weten? Klik hier. Tradities Aandacht voor geliefden Het is 14 februari in Brasov. Valentijnsdag word... Lees alle artikelen van Joeri Oudshoorn  |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
