![]() |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Portugal 13-03-2005 Als je op een kaart kijkt, kun je het meteen zien. Marianne vond het al vreemd dat zij de enige was die begreep dat we in Lissabon waren aangekomen in het neusgat van Portugal. Maar met de kaart erbij wordt het logisch, net zoals dat je in Engeland een heks op een varken moet kunnen zien. Tsja, mijn interesse ligt nog even hier in het zuiden, dus dat van die heks moet ik later nog eens controleren. Ruzie tussen koningen Portugal kijkt naar de zee, naar buiten. En dat heeft ze sinds mensenheugenis gedaan. Coimbra was een van de eerste universiteiten van Europa, eeuwen voordat Leiden opstartte. Portugal was een van de ontdekkers van de wereld, met koloniën in Afrika en Zuid-Amerika. Hier in Portugal wordt me duidelijk dat Columbus (een Italiaan die met geld van de Spaanse heersers naar Amerika voer) waarschijnlijk veel later is geweest dan de Portugezen. Nog voordat Amerika was ontdekt hadden de Spaanse en Portugese koningen namelijk ruzie over de verdeling van de wereld. De Portugese koning stond erop dat de grenslijn honderd mijl van het Spaanse voorstel verschoven zou worden. Niemand begreep waarom, maar hij was hier zeer vasthoudend in. De Spaanse koning gaf toe, en enkele jaren later bleek Brazilië net binnen de nieuwe Portugeze grenzen te liggen. Toeval? De Portugezen denken van niet. En geef ze eens ongelijk. Wereldheersers Portugal heeft een van de oudste grenzen van Europa. Al die tijd zijn ze niet veranderd en er zijn slechts drie Spaanse koningen geweest die ook over Portugal heersten. Deze koningen vind je dan ook niet terug in mooie portretgalerijen, dat is een zwarte periode van Portugal. Het lijkt wel een eiland, zo vast staan de grenzen van Portugal. In de bloeiperiode van Portugal was hier een enorme Joodse gemeenschap. Toen een koning de godsdienstvrijheid hier aan banden legde, vertrokken ze massaal naar Nederland. De godsdienstvrijheid en de persvrijheid waren bepalend voor die keuze, en een eeuw later was Portugal als wereldheerser verdwenen en namen de Hollanders die positie grotendeels over. Portugal en Nederland hebben veel gemeen, wordt hier gezegd. Vergelijkingen met het buitenland zijn hier normaal. Het land met 10 miljoen inwoners werd gelijktijdig met Ierland lid van de Europese Unie. Ze hadden vergelijkbare statistieken wat betreft armoede, onderwijsprestaties en dergelijke. Nu is Ierland het economische wonder van de Europese Unie, terwijl in Portugal een wonder is uitgebleven. Waaraan ligt dat verschil? Is het de Engelse taal die investeerders makkelijker naar Ierland lokt? Het Noorden, met haar hogere tempo van leven? Ze weten het niet, maar het steekt toch. Onbetaalde banen Jongeren hebben weinig kans op een baan, sommigen werken zelfs jaren gratis voor een instelling omdat ze toch ervaring moeten opdoen. Rita en Vera zijn psychologen en vertellen dat dat in uitzonderlijke gevallen wel 10 jaar kan duren. Vaker gebeurt het, volgens Nuno, dat bedrijven tijdelijk mensen onbetaald laten werken, en ze vervolgens moeten vertrekken. Dan neemt iemand anders de tijdelijke baan over. Resultaat is in ieder geval dat zo ook bestaande banen verdwijnen. Een instelling die een jurist gratis kan aannemen heeft een andere jurist niet meer nodig. Vakbonden bestaan hier wel, maar zijn nog niet sterk. En voor psychologen wordt hij nu pas opgericht. Van een verbond van vakbonden zoals wij de FNV en CNV kennen, hebben ze nog nooit gehoord. 'Wel een goed idee', zegt Vera met iets van ongeloof in haar stem. Gelijke kansen Jongeren leven in Portugal vooral van hun ouders. Daarmee wordt sociale ongelijkheid in stand gehouden, maar dat lijkt hier geen issue te zijn. Gelijke kansen is misschien een luxe die wij in Nederland nastreven, hier gaat het eerst om het vinden van iets voor jezelf. Hoewel, gelijke kansen is in Nederland ook steeds meer iets voor idealisten. Er is geen grote partij meer die daar actief naar streeft. Behoud van verworvenheden staat in Nederland voorop terwijl de veranderingsgezinden streven naar meer profijt voor hen die het wel voor elkaar hebben. Democratie? Pessimisten in Portugal vertellen me dat het land nog niet rijp is voor democratie. De fascistische dictatuur is pas in 1974 verdwenen en iedereen is het hier wel over eens dat de mentaliteit pas tien jaar later begon te veranderen. Maar wie iets wil bereiken denkt hier toch eerder in termen van revolutie dan in politiek of het via de rechter halen van je gelijk. Dat verandert wel langzaam, maar Portugezen moeten nog wennen aan hun eigen rol als burgers van de maatschappij. Ze zien de politici hier toch al een zooitje ongeregeld dat vooral met haar eigen zaken bezig is. Barosso, de voorzitter van de Europese Commissie, was tot een half jaar geleden hier de premier. Hij wees een vriendje als opvolger aan en de president vond dat allemaal prima. Totdat dat vriendje er ook in de praktijk in een paar maanden een flinke rotzooi van kon maken. Toen besloot ook de president dat het niet langer kon en schreef nieuwe verkiezingen uit. De macht werd vervolgens aan een andere partij overgedragen, die een absolute meerderheid in het parlement verwierf, onder andere met de belofte de belastingen niet te verhogen. Nu Socrates als premier enkele weken zit, staat in de krant dat zijn minister van Financiën dat onmogelijk acht. Tsja, wij zouden dat ook niet heel vreemd vinden, maar hier is geen geschiedenis die zegt dat het ook anders kan. Misschien moeten we hier wel blij zijn dat de kranten in ieder geval over zulke zaken schrijven. Enkele van de grootste kranten zijn hier in handen van zakenlui die hun eigen belangen hebben bij beslissingen van de overheid. Groet, Joeri
print dit artikel | mail dit artikel |
Portugal
Het gezicht van het Iberisch schiereiland Als je op een kaart kijkt, kun je het meteen zie... Straatleven van jongeren Lissabon is gebouwd op heuvels. De Taag stroomt... Saudade Kan er een groter verschil in unieke woorden zij... Onderwijspolitiek Mensen die mij al langer kennen weten dat ik nie... Door en door Katholiek Portugal is door en door Katholiek, met een hoof... Warm land Na alle ontberingen in de vorige landen, en ook... Europese burgers We zitten nu in de bus van Nederland naar...
Joeri Oudshoorn
![]() Joeri is een nachtbraker en de eigenaar van hét busje. Hij duikt in elke Europese hoofdstad in een rivier. Hij is ook de enige reiziger die álle 25 Europese lidstaten bezoekt! Meer weten? Klik hier. Tradities Aandacht voor geliefden Het is 14 februari in Brasov. Valentijnsdag word... Lees alle artikelen van Joeri Oudshoorn ![]() |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||