volgende > 
Het gezicht van het Iberisch schiereiland
Portugal 13-03-2005
Als je op een kaart kijkt, kun je het meteen zien. Marianne vond het al vreemd dat zij de enige was die begreep dat we in Lissabon waren aangekomen in het neusgat van Portugal. Maar met de kaart erbij wordt het logisch, net zoals dat je in Engeland een heks op een varken moet kunnen zien. Tsja, mijn interesse ligt nog even hier in het zuiden, dus dat van die heks moet ik later nog eens controleren.

Ruzie tussen koningen
Portugal kijkt naar de zee, naar buiten. En dat heeft ze sinds mensenheugenis gedaan. Coimbra was een van de eerste universiteiten van Europa, eeuwen voordat Leiden opstartte. Portugal was een van de ontdekkers van de wereld, met koloniën in Afrika en Zuid-Amerika. Hier in Portugal wordt me duidelijk dat Columbus (een Italiaan die met geld van de Spaanse heersers naar Amerika voer) waarschijnlijk veel later is geweest dan de Portugezen. Nog voordat Amerika was ontdekt hadden de Spaanse en Portugese koningen namelijk ruzie over de verdeling van de wereld. De Portugese koning stond erop dat de grenslijn honderd mijl van het Spaanse voorstel verschoven zou worden. Niemand begreep waarom, maar hij was hier zeer vasthoudend in. De Spaanse koning gaf toe, en enkele jaren later bleek Brazilië net binnen de nieuwe Portugeze grenzen te liggen. Toeval? De Portugezen denken van niet. En geef ze eens ongelijk.

Wereldheersers
Portugal heeft een van de oudste grenzen van Europa. Al die tijd zijn ze niet veranderd en er zijn slechts drie Spaanse koningen geweest die ook over Portugal heersten. Deze koningen vind je dan ook niet terug in mooie portretgalerijen, dat is een zwarte periode van Portugal. Het lijkt wel een eiland, zo vast staan de grenzen van Portugal. In de bloeiperiode van Portugal was hier een enorme Joodse gemeenschap. Toen een koning de godsdienstvrijheid hier aan banden legde, vertrokken ze massaal naar Nederland. De godsdienstvrijheid en de persvrijheid waren bepalend voor die keuze, en een eeuw later was Portugal als wereldheerser verdwenen en namen de Hollanders die positie grotendeels over. Portugal en Nederland hebben veel gemeen, wordt hier gezegd.

Vergelijkingen met het buitenland zijn hier normaal. Het land met 10 miljoen inwoners werd gelijktijdig met Ierland lid van de Europese Unie. Ze hadden vergelijkbare statistieken wat betreft armoede, onderwijsprestaties en dergelijke. Nu is Ierland het economische wonder van de Europese Unie, terwijl in Portugal een wonder is uitgebleven. Waaraan ligt dat verschil? Is het de Engelse taal die investeerders makkelijker naar Ierland lokt? Het Noorden, met haar hogere tempo van leven? Ze weten het niet, maar het steekt toch.

Onbetaalde banen
Jongeren hebben weinig kans op een baan, sommigen werken zelfs jaren gratis voor een instelling omdat ze toch ervaring moeten opdoen. Rita en Vera zijn psychologen en vertellen dat dat in uitzonderlijke gevallen wel 10 jaar kan duren. Vaker gebeurt het, volgens Nuno, dat bedrijven tijdelijk mensen onbetaald laten werken, en ze vervolgens moeten vertrekken. Dan neemt iemand anders de tijdelijke baan over.

Resultaat is in ieder geval dat zo ook bestaande banen verdwijnen. Een instelling die een jurist gratis kan aannemen heeft een andere jurist niet meer nodig. Vakbonden bestaan hier wel, maar zijn nog niet sterk. En voor psychologen wordt hij nu pas opgericht. Van een verbond van vakbonden zoals wij de FNV en CNV kennen, hebben ze nog nooit gehoord. 'Wel een goed idee', zegt Vera met iets van ongeloof in haar stem.

Gelijke kansen
Jongeren leven in Portugal vooral van hun ouders. Daarmee wordt sociale ongelijkheid in stand gehouden, maar dat lijkt hier geen issue te zijn. Gelijke kansen is misschien een luxe die wij in Nederland nastreven, hier gaat het eerst om het vinden van iets voor jezelf. Hoewel, gelijke kansen is in Nederland ook steeds meer iets voor idealisten. Er is geen grote partij meer die daar actief naar streeft. Behoud van verworvenheden staat in Nederland voorop terwijl de veranderingsgezinden streven naar meer profijt voor hen die het wel voor elkaar hebben.

Democratie?
Pessimisten in Portugal vertellen me dat het land nog niet rijp is voor democratie. De fascistische dictatuur is pas in 1974 verdwenen en iedereen is het hier wel over eens dat de mentaliteit pas tien jaar later begon te veranderen. Maar wie iets wil bereiken denkt hier toch eerder in termen van revolutie dan in politiek of het via de rechter halen van je gelijk. Dat verandert wel langzaam, maar Portugezen moeten nog wennen aan hun eigen rol als burgers van de maatschappij. Ze zien de politici hier toch al een zooitje ongeregeld dat vooral met haar eigen zaken bezig is.

Barosso, de voorzitter van de Europese Commissie, was tot een half jaar geleden hier de premier. Hij wees een vriendje als opvolger aan en de president vond dat allemaal prima. Totdat dat vriendje er ook in de praktijk in een paar maanden een flinke rotzooi van kon maken. Toen besloot ook de president dat het niet langer kon en schreef nieuwe verkiezingen uit. De macht werd vervolgens aan een andere partij overgedragen, die een absolute meerderheid in het parlement verwierf, onder andere met de belofte de belastingen niet te verhogen.

Nu Socrates als premier enkele weken zit, staat in de krant dat zijn minister van Financiën dat onmogelijk acht. Tsja, wij zouden dat ook niet heel vreemd vinden, maar hier is geen geschiedenis die zegt dat het ook anders kan. Misschien moeten we hier wel blij zijn dat de kranten in ieder geval over zulke zaken schrijven. Enkele van de grootste kranten zijn hier in handen van zakenlui die hun eigen belangen hebben bij beslissingen van de overheid.

Groet, Joeri
  volgende > 

print dit artikel | mail dit artikel



Portugal

Het gezicht van het Iberisch schiereiland
Als je op een kaart kijkt, kun je het meteen zie...
Straatleven van jongeren
Lissabon is gebouwd op heuvels. De Taag stroomt...
Saudade
Kan er een groter verschil in unieke woorden zij...
Onderwijspolitiek
Mensen die mij al langer kennen weten dat ik nie...
Door en door Katholiek
Portugal is door en door Katholiek, met een hoof...
Warm land
Na alle ontberingen in de vorige landen, en ook...
Europese burgers
We zitten nu in de bus van Nederland naar...
Joeri Oudshoorn

Joeri is een nachtbraker en de eigenaar van hét busje. Hij duikt in elke Europese hoofdstad in een rivier. Hij is ook de enige reiziger die álle 25 Europese lidstaten bezoekt! 


Meer weten? Klik hier.
50.000 kilometers vreten
Het had niet anders gekund. Als je een busje heb...
Grieks nationalisme
De Grieken zijn er trots op Griek te zijn. Zij k...
Niet thuis
Zondagavond twee weken geleden kwam ik thuis, of...
Burgerschap
Montpellier is maar een provinciestadje, daar is...
Initiatief in Rome?
Ik heb er even genoeg van, dat zoeken naar initi...
Zoek de overeenkomsten
Wie hier als toerist komt, kijkt in het wijkje V...
Onzekerheid is onze enige zekerheid
Malta. We zijn er. Zonder bus, en dus worden we...
Chaospiloten
Dinsdag in de namiddag bezoeken Marianne en ik d...
Bondsrepubliek
Het land Duitsland, daarover heb ik altijd gespr...
Oostblok?
Het wordt een beetje vervelend. Steeds vragen me...
Hoe het begon
Na anderhalf jaar is het dan zo ver: het gaat ec...
Tradities
Aandacht voor geliefden
Het is 14 februari in Brasov. Valentijnsdag word...

Lees alle artikelen van Joeri Oudshoorn