25xEurope bezocht Zweden in mei 2005
Van zondag 8 t/m donderdag 12 mei zaten de reizigers in Stockholm, waar Marianne en Katy logeerden bij alarm-installateur Tobbe, die ondanks zijn beroep de grootste moeite had om 's morgens wakker te worden van zijn eigen alarm. Joeri en Godelief logeerden bij marktanalist Adam, die zijn huis zeer minimalistisch had ingericht, en hield van een wijntje en discussie.

Op donderdag reden de reizigers door naar Umea, een studentenstad in het noorden van Zweden. Wederom splitsten de reizigers zich op; Joeri en Katy logeerden in het centrum bij aquariumliefhebber Tobias, en Marianne en Godelief sliepen in het studentengetto van de stad, bij gastheer Tomas.

meest bijzondere ontmoeting
Met Hannah, een Samivrouw. De Sami is een oud nomadevolk dat in de noordelijke regio van Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland woont. In Nederland noemen we ze Lappen, maar dat is in de ogen van de Sami een belediging, vergelijkbaar met het woord neger. De Sami trokken vroeger met hun rendieren van gebied naar gebied, maar zijn nu door de verschillende regeringen gedwongen zich op een plek te vestigen. Marianne en Godelief interviewden Hannah bij haar thuis, en hoorden allerlei interessante feiten over de Sami-taal, de Sami-geschiedenis en de cultuur.

favoriete slaapadres
Het meest bizarre slaapadres was bij Tobias in Umea, omdat hij een levend museum van zijn huis had gemaakt. Hij had een soort kelderwoning, waarvan hij zijn wanden had behangen met vreemde posters, schilderijen en gespannen biervlaggen. Zijn meubels had hij grotendeels zelf geknutseld, en de absolute eyecatchers in zijn huis waren twee aquariums, met daarin garnalen, vissen, en een groot monster dat behalve spaghetti ook vlees at. Heel apart.

favoriete plek van onze gastvrouw/gastheer
Onze gastheer in Stockholm, Adam, raadde ons Mosebacke aan, in de straat Gatgatan in de wijk Sader. Vooral in de zomer schijnt het hier erg druk en leuk te zijn, door het grote terras met gekleurde lampjes, verschillende barren en dansende mensen. Even geen zin om te dansen, dan is het uitzicht over het water en de stad de moeite waard.

wat je als toerist niet ziet...
Dat veel Zweedse jongeren verslaafd zijn aan Snus, een soort theezakje met tabak dat je onder je bovenlip stopt. Dat zakje kun je een paar uur in je mond houden. Het scheidt zoveel nicotine af dat je als het ware een paar pakjes sigaretten hebt gerookt. Niet slecht voor je longen, wel voor je tandvlees (dat brandt langzaam weg). En enorm verslavend.

minst leuke aan Zweden
Dat alcohol zo'n centrale plaats inneemt in de maatschappij. Alcohol is in Zweden moeilijk verkrijgbaar en erg duur, en juist daarom heel gewild. Jongeren zijn voortdurend bezig met de vraag wanneer en waar ze weer kunnen drinken. Een feestje is geen feestje zonder zatte mensen, en de winter is niet door te komen zonder alcohol. Nou zijn de winters in Zweden ook erg donker (van vier uur daglicht per etmaal word je niet vrolijk), maar toch... De Zweden hebben echt alcohol nodig om het naar hun zin te hebben.

favoriete gerecht en drankje
Behalve het zo bekende Zweedse knäckebröd is Kovstroganov het nationale gerecht. Dat is een eenpansmaaltijd van tomaat, worst, creme fraiche en mosterd. Voor de durfal is er verder Sürströmming. Een soort gefermenteerde rotte vis, die je eet op een plat brood genaamd tunnbröd, met aardappels, creme fraiche en veel ui. De een zweert erbij, de ander kan de lucht niet eens uitstaan.

Op de radio hoor je...
Veel gepraat en weinig muziek. Als je toch de mazzel hebt een liedje te horen, is het meestal van de band Akon, Schnappi, Kent of van Gwen Stefani. En er zijn aparte programma's voor kinderen op de radio.

Welke vooroordelen hebben ze over Nederlanders?
Dat Nederland een van de meest vrije landen is van Europa. Modern, openminded en zeer tolerant. Gastheer Adam was zeer verbaasd te horen dat er zo vaak een christelijke partij in de regering had gezeten, en dat het CDA op dit moment zo'n grote partij is in Nederland. Dat paste in zijn ogen niet in het liberale beeld dat hij van ons land had.

Dit moet je zien en doen
Snus uitproberen, om je een typische Zweed te voelen. Of als je iets minder verslavends wilt doen, brönnbal spelen (een soort slagbal dat heel populair is onder studenten), ijshockey kijken, of de metro nemen naar de wijk Hornstull in Stockholm. Een zeer levendige wijk, met veel buitenlandse eettentjes en hippe café's.

Favoriet vervoersmiddel
Als je echt wat wilt zien van Zweden, is het handig om een auto te hebben, omdat de afstanden zo groot zijn. In Stockholm kun je met je buskaart de ferry nemen van het ene eiland naar het andere. Erg leuk!

Vergis je niet...
De Zweden zijn hulpvaardig en zachtaardig. Als je ze de weg vraagt, krijg je een heel verhaal, wensen ze je een fijne dag en vinden ze het bijna jammer dat je weer weggaat.

Hoofdstad of andere stad?
Stockholm is mooi. Door de verschillende eilanden, de gekleurde huizen, de bijna-Toscaans aandoende steegjes en het hoogteverschil in de stad. Maar je moet ook absoluut naar Noord-Zweden. Niet omdat Umea nou zo de moeite waard was als stad, maar omdat de weg erheen schitterend is, en ze in het Noorden door de kou heel eigen gebruiken hebben. Zo heeft de universiteit van Umea een eigen sauna voor haar studenten, omdat het er in de winter makkelijk dertig graden kan vriezen. En de parkeerplaatsen hebben een aansluiting voor een startkabel, om de moter voor te verwarmen bij het opstarten. In de zomer zijn de dagen daarentegen lang, warm en zonnig. De zon gaat dan bijna niet onder. Apart om mee te maken.

Spreek er...
Zweeds of Engels. De jongeren in Zweden spreken goed Engels, de ouderen minder.

Leukste kroeg
In Stockholm komen alle hippe jongeren bij elkaar in café Indigo, dat je kunt vinden in de straat Gotgatan, naast metro-station Slussen. Te herkennen aan het aparte behang. Heerlijke cappuccino kun je verder drinken in het eveneens hippe café Monteriva, in de wijk Hornstull.

Wat we ook nog kwijt willen...
Vad som göms i snö, kommer upp i tö. Een Zweeds spreekwoord dat zoveel betekent als "Wat je in de sneeuw verbergt, komt altijd weer naar buiten". Veel van de Zweedse tradities en feesten zijn gebaseerd op het weer, en het gebrek of juist overvloed aan zonlicht. Zo zijn er uitgebreide midzomerfeesten, en is er in december een feest genaamd Lucia, waarbij alle kinderen in witte gewaden de straat opgaan, om het licht te verwelkomen